جدول دما و فشار گاز r134a - فروشگاه اینترنتی پرشیا گاز آسیا

گاز R134a (تترافلوئورواتان، CH₂FCF₃) یکی از پرکاربردترین مبردهای هیدروفلوئوروکربن (HFC) در سیستم‌های تبرید و تهویه مطبوع است که به دلیل ویژگی‌های ترمودینامیکی مناسب و عدم تخریب لایه اوزون (ODP=0) جایگزین گاز R12 شد. جدول دما و فشار گاز R134a ابزاری حیاتی برای مهندسان و تکنسین‌های تبرید است که امکان بررسی دقیق عملکرد سیستم‌های برودتی را فراهم می‌کند. این جدول به کاربران کمک می‌کند تا رابطه بین دما و فشار اشباع گاز را درک کرده و تنظیمات بهینه‌ای برای سیستم‌های تبرید انجام دهند. در این مقاله، ویژگی‌های گاز R134a، کاربردهای آن، اهمیت جدول دما و فشار، و نکات ایمنی مرتبط با آن بررسی می‌شود.

جدول دما و فشار گاز R134a (برحسب درجه سانتی‌گراد و فشار گیج)

جدول زیر دما و فشار اشباع گاز R134a را برحسب درجه سانتی‌گراد (°C) و فشار گیج (barg) نشان می‌دهد. این جدول برای تکنسین‌ها و مهندسان در تنظیم و بهینه‌سازی سیستم‌های تبرید بسیار کاربردی است:

دما (°C)	فشار (barg)	دما (°C)	فشار (barg)
-40	-0.73	20	5.71
-35	-0.60	25	6.65
-30	-0.44	30	7.68
-25	-0.26	35	8.80
-20	-0.06	40	10.02
-15	0.17	45	11.35
-10	0.41	50	12.79
-5	0.69	55	14.35
0	1.00	60	16.03
5	1.34	65	17.83
10	1.73	70	19.77
15	2.17	75	21.85

ویژگی‌های گاز R134a

گاز R134a یک مبرد تک‌جزئی، غیرسمی، و غیرقابل اشتعال است که در دمای اتاق به صورت گاز بی‌رنگ و بی‌بو وجود دارد. نقطه جوش آن در فشار اتمسفر -26.3 درجه سانتی‌گراد و دمای بحرانی آن 101.1 درجه سانتی‌گراد است. این ویژگی‌ها، R134a را برای کاربرد در سیستم‌های تبرید با دمای متوسط (مانند یخچال‌های خانگی، کولرهای خودرو، و چیلرها) مناسب می‌سازد. این گاز با روغن‌های پلی‌اُل‌استر (POE) و پلی‌آلکیلن‌گلیکول (PAG) سازگار است، اما به دلیل جذب رطوبت بالا (20 برابر بیشتر از R22)، نیاز به فیلتر درایر در سیستم‌های تبرید دارد.

از نظر زیست‌محیطی، R134a به لایه اوزون آسیبی نمی‌رساند، اما پتانسیل گرمایش جهانی (GWP) آن حدود 1430 است که نسبتاً بالا بوده و به همین دلیل در برخی کشورها طبق مقررات زیست‌محیطی در حال جایگزینی با مبردهای کم GWP مانند R1234yf است.

اهمیت جدول دما و فشار

جدول دما و فشار R134a، که فشار اشباع متناظر با دماهای مختلف را نشان می‌دهد، یکی از ابزارهای کلیدی در طراحی، نصب، و نگهداری سیستم‌های تبرید است. این جدول به تکنسین‌ها امکان می‌دهد تا:

تنظیم دقیق شارژ گاز: با استفاده از جدول، می‌توان فشار مناسب در اواپراتور و کندانسور را برای دمای مورد نظر تعیین کرد Garfield. برای مثال، اگر دمای اواپراتور 0 درجه سانتی‌گراد باشد، فشار اشباع باید حدود 1 barg باشد.
تشخیص مشکلات سیستم: اختلاف بین دمای واقعی و دمای اشباع (سوپرهیت یا ساب‌کول) می‌تواند نشان‌دهنده مشکلاتی مانند کمبود یا بیش‌ازحد گاز باشد.
بهینه‌سازی عملکرد: تنظیم فشار و دما بر اساس جدول، راندمان سیستم را افزایش می‌دهد و از آسیب به کمپرسور جلوگیری می‌کند.

برای مثال، در یک سیستم تبرید با دمای محیط 30 درجه سانتی‌گراد، فشار کندانسور باید حدود 7.68 barg باشد تا عملکرد بهینه حاصل شود. اگر فشار از این مقدار کمتر یا بیشتر باشد، ممکن است نیاز به تنظیم شارژ گاز یا بررسی قطعات مانند اکسپنشن ولو باشد.

کاربردهای گاز R134a

گاز R134a در طیف گسترده‌ای از سیستم‌های تبرید و تهویه مطبوع استفاده می‌شود، از جمله:

کولرهای خودرو: به دلیل فشار کاری پایین و ایمنی بالا، R134a در سیستم‌های تهویه خودرو بسیار رایج است.
یخچال‌ها و فریزرها: این گاز در یخچال‌های خانگی و تجاری برای حفظ دمای پایین استفاده می‌شود.
چیلرها و سیستم‌های تهویه مطبوع: R134a در چیلرهای صنعتی و کولرهای گازی به دلیل دمای تقطیر بالا و راندمان مناسب کاربرد دارد.
صنایع دارویی و آئروسل: R134a به عنوان محرک در اسپری‌ها و تجهیزات دارویی نیز استفاده می‌شود.

نکات ایمنی و نگهداری

استفاده از گاز R134a نیازمند رعایت نکات ایمنی است. این گاز در دمای اتاق غیرسمی است، اما در تماس با شعله یا حرارت بالا می‌تواند گازهای سمی مانند هیدروژن فلورید تولید کند. تماس مستقیم با پوست یا چشم ممکن است باعث سوختگی یا تحریک شود، بنابراین استفاده از دستکش و عینک ایمنی توصیه می‌شود. همچنین، به دلیل جذب رطوبت بالا، سیستم باید با پمپ وکیوم کاملاً خشک شود تا از انسداد یخ جلوگیری شود. بازیافت و دفع صحیح این گاز برای جلوگیری از آسیب به محیط زیست ضروری است.

جایگزین‌های R134a

با توجه به GWP بالای R134a، مبردهای جایگزین مانند R1234yf، R744 (CO₂)، و R513A در حال توسعه هستند. R1234yf با GWP پایین‌تر (حدود 4) در کولرهای خودرو جایگزین R134a شده است، اما نیاز به تغییرات در تجهیزات دارد. R744 در دماهای خاص بازدهی بالاتری دارد، اما فشار کاری بالای آن هزینه‌های نگهداری را افزایش می‌دهد.

نتیجه‌گیری

جدول دما و فشار گاز R134a ابزاری ضروری برای بهینه‌سازی و نگهداری سیستم‌های تبرید است. این جدول با ارائه رابطه دقیق بین دما و فشار اشباع، به تکنسین‌ها کمک می‌کند تا شارژ گاز، سوپرهیت، و ساب‌کول را به درستی تنظیم کنند و از عملکرد بهینه و ایمن سیستم اطمینان حاصل کنند. با وجود مزایای R134a مانند ایمنی، پایداری شیمیایی، و کاربرد گسترده، پتانسیل گرمایش جهانی بالای آن باعث شده است که صنعت به سمت مبردهای سازگارتر با محیط زیست حرکت کند. با این حال، تا زمان جایگزینی کامل، R134a همچنان یکی از مهم‌ترین مبردها در صنعت تبرید باقی خواهد ماند.